O nama

Građanstvo u Bosni i Hercegovin: vizuelnih priča o promjenama

Ispričajte nam priču o promjeni u kojoj mislite da ste Vi nešto promijenili. Ispričajte nam priču o tome šta Vam znači pojam vlasti. Ispričajte nam priču o tome šta za Vas znači biti građanin/ka. Ispričajte nam priču o tome kako je bilo, kako je sada i kako bi se stvari mogle promijeniti.  (Pitanja postavljena učesnicima za vrijeme pričanja priča u okviru projektnih radionica o digitalnom pripovjedanju i pravljenju zajedničkog videa)

Ovaj projekat je bio baziran na pričanju priča. Ne naučno-fantastičnih ili izmišljenih priča, već pričanju ličnih priča o iskustvima građanskog učešća, o lokalnoj upravi i o tome kako promjene nastaju u Bosni i Hercegovini (BiH). Više od dvadeset građana Bosne i Hercegovine,  korištenjem digitalnih priča i zajednički pravljenih video zapisa – oblika participativnih vizuelnih metoda – imalo je mogućnost  razvoja, artikulacije i dijeljenja priča o sebi samima, opštinama u kojima žive i sistemima koji utiču na njihov život. Ispričane priče predstavljaju snažan i lični pogled u današnju realnost života građana, njihovog učešća, demokratiju i lokalnu upravu u BiH.

 

O projektu

Već više od deset godina Švajcarska agencija za razvoj i saradnju (SDC) podržava projekte o učešću građana i lokalnoj upravi u BiH. Ovaj Projekat je razvijen kao oblik “kapitalizacije”: prilika da se pogleda unazad i nauči iz progresa koji je do sada napravljen i da se generišu nove pouke za budućnost.

Projekat je spojio različite grupe građana, organizacije civilnog društva i lokalnu upravu. Otvorio je prostor učesnicima da razmišljaju, nauče i diskutuju o temama kao što su pozicija građanina/ke, učešće i demokratija. Projekat je unaprijedio njihova znanja u oblasti tehnologije, komunikativnosti i vizuelnih metoda.  Podstaknuo ih je da budu kreativni i razigrani, i da unesu svoja iskustva, maštu i emocije u priče.

Napravljene priče su korisne za dalje planiranje Švajcarske agencije za razvoj i saradnju, kao i za zagovaranje, aktivizam i podržavanje javnog dijaloga o pitanjima o kojima se rijetko diskutuje u BiH.

 „Bez obzira na to koliko puta gledam digitalne priče, one u meni svaki put izazovu emocije, i malu iskru nade, ili ljutnje, ako baš hoćete, i odlučnost da nešto poduzmem. Vjerujem da ovo može biti jedan od alata koji nama, da kažem, običnim građanima, može omogućiti  da utičemo na ljude koji donose odluke o našoj sudbini“ (Zoran, učesnik i  predavač)

Kako koristiti web-stranica i DVD
Najbolji način da se informišete o ovom Projektu jeste da pogledate materijal nawebstranicu i snimljen na DVD. Da više saznate o Projektu i procesima koji su uslijedili, kao i njegovom značaju u BiH, pogledajte dokumentarni film o Projektu: „Bacanje kamena na mjesec”.

Da vidite 22 digitalne priče i tri participativna video zapisa  koji su  napravljeni u okviru Projekta, idite na dio „Lične priče” i “Kolektivne priče“  Pretražite i izaberite!

Da saznate više o utiscima učesnika u digitalnom pripovjedanju, pogledajte „Dozvoljeno mi je: obuka o digitalnom pripovjedanju”, kratak video zapis napravljen za vrijeme održavanja prve projektne radionice digitalnog pripovjedanja.

Da vidite na koji način je projekat uključio lokalne političare, pogledajte „Intervjui“, razgovore sa načelnicima tri opštine uključene u Projekat.

 

Bosnia_and_Herzegovina_Political

O Bosni i Hercegovini

Bosna i Hercegovina (BiH) je država u tranziciji. Nakon trogodišnjeg rata devedesetih godina 20. vijeka, praćenog raspadom bivše Jugoslavije, danas je to nezavisna država, ali pod jakim međunarodnim uticajem. U posljednjih 20 godina prešla je iz socijalizma u liberalnu demokratiju, sa slobodnim tržištem i pluralističkim političkim sitemom.

Međutim, tranzicija nije bila laka. Dejtonskim mirovnim sporazumom, potpisanim 1995. godine, uvedena je složena institucionalna struktura koja dijeli državu na dva entiteta: Republiku Srpsku i Federaciju BiH i Brčko Distrikt, multietničku teritoriju sa posebnom upravom . Ovo je, zajedno sa nasljeđem prethodnog političkog sistema, usporilo reforme, a stope nezaposlenosti i korupcije su jedne od najviših u Evropi.

Sa ukupnim brojem stanovnika od oko 3,8 miliona, tri glavne etničke grupe u Bosni i Hercegovini su Bošnjaci, Hrvati i Srbi, i još uvijek postoji jako nasljeđe dubokih etničkih i političkih podjela uzrokovanih ratom. U Republici Srpskoj, koja pokriva 49% teritorije države, ima najviše etničkih Srba.  Federacija BiH pokriva oko 51% teritorije države i u njoj je najviše etničkih Bošnjaka i Hrvata. Ova struktura znači da svi narodi u BiH mogu da se smatraju manjinama, jer se svi suočavaju sa marginalizacijom u oblastima u kojima njihova etnička grupa ne dominira.

“Prije nesrećnih događaja, rata, svi smo bili zajedno i niko nije posmatran kroz vjeru, naciju, boju kože… Učili smo i učili su nas, npr. doktori, političari, profesori, svi. Danas to više nije slučaj” (Bojan, učesnik)

Učešće građana i građanka u BiH

U posljednjih deset godina, međunarodne organizacije pokušavaju da ohrabre učešće građana putem podučavanja građanskih odbora, nevladinih organizacija, lokalnih vlasti i novinara. Na političkom nivou čine se napori na polju reforme javnog sektora i državnih zakona u skladu sa međunarodnim pravom i standardima EU-a.

Uprkos ovim naporima, povjerenje građana i motivacija za učešćem opadaju. Nedostatak komunikacije, informacija i reakcije lokalnih vlasti, kao i nedostatak vjerovanja građana da će vlasti razmotriti njihovo mišljenje doprinose pasivnosti građana i ograničenom učešću.

O opštinama
Projekat je sproveden u šest opština: Doboj, Doboj Istok, Doboj Jug i Gračanica na sjeveru zemlje, i Bosanska Krupa i Kostajnica na sjevero-zapadu. Sa brojem stanovnika između 4,5 hiljade i 100 hiljada, opštine se rasprostiru i u Republici Srpskoj i u Federaciji BiH.

Na sjeveru, najveća opština je Doboj, koja se nalazi u Republici Srpskoj. Prije rata, Doboj Istok i Doboj Jug bili su u sklopu opštine Doboj, ali danas su odvojene opštine. Ove dvije opštine, zajedno sa opštinom Gračanica, pripadaju Federaciji BiH. U posljednjih deset godina Švajcarska agencija za razvoj i saradnju podržala je saradnju lokalnih vlasti i društvenih zajednica iz ovih opština, doprinoseći time pomirenju u regionu. Na sjevero-zapadu, Bosanska Krupa se nalazi u Federaciji BiH, a Kostajnica je u Republici Srpskoj.  Podrška Švajcarske agencije za razvoj i saradnju u ovom regionu uključivala je projekte o vodovodima, kanalizaciji i upravljanju životnom sredinom.

Izvor: Preuzeto iz Mihajlović, S.M. (2012) “Učešće građana u Bosni i Hercegovini: Između trdicije i tranzicije” u Lowndes, V. (ed) Učešće građana u Jugoistočnoj Evropi. Budimpešta: Open Society Foundations